දුරකථන

+94 81 238 8951
+94 81 238 8951
+94 81 238 8951

ඊමේල්

centprovag@gmail.com
info@agridept.cp.gov.lk

කාර්යාල ලිපිනය

තැ.පෙ. 64, සරසවි මාවත,
පේරාදෙණිය

- සම්බන්ධ තවත් ලිපි

නිවසේදී ම සාර්ථකව කාබනික පොහොර සාදා ගන්නේ කෙසේද ?

ගෙවතු වගාවට උනන්දු වන ඔබට ඔබේ වගාවන් සඳහා සරුසාර අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමටත්, රසායනික පොහොර සඳහා යන අධික පිරිවැය අවම කර ගැනීමටත් තිබෙන හොඳම විසඳුම වන්නේ කාබනික පොහොර (Organic Compost) භාවිතයයි. අපේම මුළුතැන්ගෙයින් සහ ගෙවත්තෙන් ඉවත් කරන අපද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් ඉතා පහසුවෙන් නිවසේදීම උසස් තත්ත්වයේ කොම්පෝස්ට් පොහොර සාදා ගන්නේ කෙසේදැයි මෙම ලිපියෙන් පියවරෙන් පියවර සොයා බලමු.

කොම්පෝස්ට් සෑදීමට අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය

  • සාර්ථක කොම්පෝස්ට් මිශ්‍රණයක් සෑදීමට කොළ පැහැති ද්‍රව්‍ය (නයිට්‍රජන් සහිත) සහ දුඹුරු පැහැති ද්‍රව්‍ය (කාබන් සහිත) යන වර්ග දෙකම නිසි අනුපාතයට (1:2) එකතු කරගත යුතුය.
  • ​කොළ පැහැති ද්‍රව්‍ය (Green Materials): මුළුතැන්ගෙයි එළවළු සහ පලතුරු කොටස්, තේ කොළ, කපන ලද අමු තණකොළ, නොපැසුණු කොළ ජාති.
  • ​දුඹුරු පැහැති ද්‍රව්‍ය (Brown Materials): වියළි කොළ, ලී කුඩු, පරණ පුවත්පත් හෝ කාඩ්බෝඩ් කැබලි, වියළි පිදුරු.
  • ​භාවිත නොකළ යුතු දේවල්: මස්/මාළු කොටස්, තෙල් සහ කිරි සහිත ආහාර, ප්ලාස්ටික්, රෝගී වූ ශාක කොටස්, සතුන්ගේ මළපහ.

කොම්පෝස්ට් සෑදීමේ පියවරෙන් පියවර ක්‍රියාවලිය

  • තැනක් හෝ බඳුනක් තෝරා ගැනීම:
  • ගෙවත්තේ ජලය රඳා නොපවතින, තරමක් සෙවණ සහිත ස්ථානයක් තෝරා ගන්න. නැතහොත් සිදුරු සහිත කොම්පෝස්ට් පීප්පයක් (Compost Bin) භාවිතා කළ හැක.
  • ​මුල් තට්ටුව සැකසීම (Base Layer):
  • කොම්පෝස්ට් බඳුනේ හෝ ස්ථානයේ අඩියට කුඩා ලී කැබලි හෝ වියළි අතු කැබලි තට්ටුවක් යොදන්න. එමගින් හොඳින් වාතය හුවමාරු වේ.
  • ​ද්‍රව්‍ය ස්ථර ලෙස එකතු කිරීම (Layering):
  • ​පළමුව දුඹුරු පැහැති ද්‍රව්‍ය (වියළි කොළ/ලී කුඩු) තට්ටුවක් දමන්න.
  • ​ඊට උඩින් කොළ පැහැති ද්‍රව්‍ය (එළවළු කොටස්) තට්ටුවක් දමන්න.
  • ​මෙසේ මාරුවෙන් මාරුවට ස්ථර වශයෙන් එකතු කරන්න.
  • ​තෙතමනය සහ වාතනය පාලනය කිරීම:
  • මිශ්‍රණය අධික ලෙස වේලී ඇත්නම් ලාවට වතුර ඉසින්න (තෙතමනය ස්පොන්ජ් එකක් මිරිකූ පසු ඇති තත්ත්වයට සමාන විය යුතුය). සතියකට වරක් හෝ දෙවරක් පස් කපන ගෑරප්පුවකින් මිශ්‍රණය පෙරළා වාතනය ලබා දෙන්න.

පොහොර සූදානම් බව හඳුනා ගැනීම:

සති 6-8 අතර කාලයකදී කොම්පෝස්ට් මිශ්‍රණය තද දුඹුරු හෝ කළු පැහැයට හැරී, සුවඳ පස් පස් ගඳක් හමයි නම් ඔබේ කොම්පෝස්ට් පොහොර භාවිතයට සූදානම්ය.

නිවසේදීම කොම්පෝස්ට් සෑදීමේ වාසි

  • පිරිවැය ඉතිරිය: වෙළඳපොළෙන් අධික මිලට පොහොර මිලදී ගැනීමට සිදු නොවේ.
  • ​පාරිසරික හිතකාමී බව: ගෘහස්ථ අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය වී පරිසර දූෂණය අවම වේ. ​සරුසාර අස්වැන්න: පසෙහි තෙතමනය රැඳෙන අතර ශාකවලට අවශ්‍ය පෝෂණය ස්වාභාවිකවම ලැබේ

ඔබත් අදම ඔබේ ගෙවත්තෙන් සහ මුළුතැන්ගෙයින් ඉවත් කරන අපද්‍රව්‍ය එකතු කර සරුසාර වගාවකට මුලපුරන්න!

දේශගුණික සුහුරු කෘෂිකර්මාන්තය

දේශගුණික වෙනස්වීම් හමුවේ ගෝලීය ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම සඳහා හඳුන්වා දී ඇති නව්‍ය ප්‍රවේශයක් ලෙස දේශගුණ සහුරු කෘෂිකර්මාන්තය (Climate-Smart Agriculture – CSA) හඳුන්වා දිය හැකිය. සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රමවේදයන් දේශගුණික විපර්යාසයන්ට (අධික වර්ෂාව, නියඟය, උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම) ඔරොත්තු දීමට අපොහොසත් වන පසුබිමක, මෙම සංකල්පය තිරසාර කෘෂිකර්මාන්තයක් සඳහා මග පාදයි.

දේශගුණ සහුරු කෘෂිකර්මාන්තයේ ප්‍රධාන අරමුණු (කුළුණු 3)

  1. නිෂ්පාදනය සහ ආදායම තිරසාර ලෙස ඉහළ නැංවීම: පරිසරයට හානි නොවන පරිදි අස්වැන්න වැඩි කරමින් ගොවියාගේ ආර්ථික මට්ටම ඉහළ නැංවීම.
  2. දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (Resilience): නියඟය, ගංවතුර, පලිබෝධ හානි වැනි දේශගුණික අවදානම් වලට මුහුණ දිය හැකි ලෙස වගා පද්ධති සැකසීම.
  3. හරිතාගාර වායු විමෝචනය අවම කිරීම: කෘෂිකර්මාන්තයෙන් වායුගෝලයට මුදාහැරෙන හරිතාගාර වායු (මීතේන්, නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් ආදිය) අවම කිරීම හෝ නැවත පසට කාබන් අල්ලා ගැනීම.

ප්‍රධාන ක්‍රමවේද සහ තාක්ෂණයන්

  • දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දෙන බෝග වර්ග: නියඟයට, ලවණතාවට හෝ ගංවතුරට ඔරොත්තු දෙන වැඩි දියුණු කළ බෝග ප්‍රභේද භාවිතය.
  • කාර්යක්ෂම ජල කළමනාකරණය: බිංදු සම්ප්‍රදානය (Drip irrigation), ඉසින සම්ප්‍රදානය (Sprinkler irrigation) සහ වැසි ජල අස්වැන්න නෙලීම මගින් ජලය අපතේ යාම අවම කිරීම.
  • පස් හා පෝෂක කළමනාකරණය: කාබනික පොහොර භාවිතය, පස නොසෑරීම (Zero/Minimum tillage) සහ ආවරණ බෝග (Cover crops) මගින් පසේ තෙතමනය හා කාබන් ප්‍රමාණය රැකගැනීම.
  • කෘෂි වන වගාව (Agroforestry): වගා බිම් තුළ බහු වාර්ෂික ගස් වගා කිරීම මගින් පස සෝදා පාළුව වැළැක්වීම සහ කාබන් ගබඩා කිරීම.
  • තොරතුරු තාක්ෂණය සහ කාලගුණ අනාවැකි: කාලගුණ අනාවැකි පූර්වයෙන් ලබාගෙන වගා කටයුතු සැලසුම් කිරීම.

ශ්‍රී ලංකාව වැනි කෘෂිකාර්මික රටකට දේශගුණික වෙනස්වීම්වලින් සිදුවන බලපෑම අතිමහත්ය. එම නිසා, දේශීය පාරම්පරික දැනුම සහ නූතන තාක්ෂණය මුසු කරමින් දේශගුණ සහුරු කෘෂිකාර්මික ක්‍රමවේදයන් වෙත යොමුවීම අනාගත ආහාර සුරක්ෂිතතාව උදෙසා අත්‍යවශ්‍ය පියවරකි.

ආරක්ෂිතව පළිබෝධනාශක භාවිතය – ගොවියාගේ වගකීම

පළිබෝධනාශක නිසි ලෙස භාවිත කිරීමෙන් බෝගවලට හානි කරන කෘමි පළිබෝධ හා රෝග පාලනය කර හොඳ අස්වැන්නක් ලබාගත හැකිය. එහෙත් වැරදි මාත්‍රාව, වැරදි ක්‍රමය හෝ ආරක්ෂිත උපකරණ නොමැතිව භාවිත කිරීම ගොවියාට, පාරිභෝගිකයාට සහ පරිසරයට අවදානමක් ඇති කළ හැකිය

භාවිතයට පෙර

පළිබෝධනාශක යෙදීමට පෙර බෝගයේ ඇති පළිබෝධය හෝ රෝගය නිවැරදිව හඳුනාගත යුතුය. හැකි සෑම අවස්ථාවකම ඒකාබද්ධ පළිබෝධ කළමනාකරණය (IPM) භාවිත කර, පළිබෝධනාශක අවශ්‍ය අවස්ථාවක පමණක් යොදාගැනීම වඩාත් සුදුසුය.

භාවිත කරන නිෂ්පාදනයේ ලේබලයේ සඳහන් බෝගය, පළිබෝධය, මාත්‍රාව, යෙදිය යුතු කාලය සහ අස්වනු නෙළීමට පෙර කාලය (PHI) අනිවාර්යයෙන්ම පරීක්ෂා කළ යුතුය. ශ්‍රී ලංකාවේ නිල වශයෙන් ලියාපදිංචි නිෂ්පාදන පමණක් භාවිත කිරීම වැදගත්ය.

යෙදීමේදී ආරක්ෂාව

පළිබෝධනාශක මිශ්‍ර කිරීමේදී සහ ඉසීමේදී අත්වැසුම්, දිගු ඇඳුම්, ආරක්ෂිත පාවහන්, ඇස් ආරක්ෂක සහ නිසි ආරක්ෂිත මුහුණු ආවරණයක් භාවිත කළ යුතුය. සුළං වැඩි අවස්ථාවල ඉසීමෙන් වැළකී, පළිබෝධනාශක ශරීරයට, ඇස්වලට හෝ ආහාරයට සම්බන්ධ වීම වැළැක්විය යුතුය.

ලේබලයේ සඳහන් ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි මාත්‍රාවක් භාවිත කිරීමෙන් වැඩි ප්‍රතිඵලයක් ලැබෙන්නේ නැත. එමඟින් වියදම, පරිසර දූෂණය සහ ආහාරවල අවශේෂ අවදානම වැඩි විය හැකිය.

භාවිතයෙන් පසු

ඉසීම අවසන් වූ පසු අත් සහ ශරීරය සබන් හා ජලයෙන් හොඳින් සෝදා ඇඳුම් වෙනම පිරිසිදු කළ යුතුය. පළිබෝධනාශක බහාලුම් ආහාර හෝ ජලය ගබඩා කිරීමට කිසිසේත් භාවිත නොකළ යුතුය. ඒවා ලේබලයේ/අදාළ නිල උපදෙස් අනුව ආරක්ෂිතව බැහැර කළ යුතුය.

පාරිභෝගිකයාගේ ආරක්ෂාව

අස්වනු නෙළීමට පෙර ලේබලයේ සඳහන් පෙර අස්වනු කාලය සම්පූර්ණයෙන්ම ගතවීමට ඉඩ දීම අත්‍යවශ්‍යය. එමඟින් ආහාරවල පළිබෝධනාශක අවශේෂ අවදානම අවම කළ හැකිය.

මතක තබාගන්න:

“නිවැරදි පළිබෝධනාශකය – නිවැරදි මාත්‍රාව – නිවැරදි වේලාව – නිවැරදි ආරක්ෂාව” යනු සුරක්ෂිත හා තිරසර වගාවක මූලික පියවරයි.

ආරක්ෂිත පළිබෝධනාශක භාවිතය යනු ගොවියාගේ සෞඛ්‍යය පමණක් නොව, පාරිභෝගිකයාගේ සෞඛ්‍යය, පරිසරය සහ අනාගත කෘෂිකර්මාන්තය ආරක්ෂා කිරීමකි.

තරුණ පරපුර ගොවිතැනින් ඈත්වීම: අභියෝගය සහ ජයගත යුතු මාවත

අද වන විට අපේ රටේ කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රය මුහුණ දී සිටින දැවැන්තම අභියෝගයක් වන්නේ තරුණ ප්‍රජාව ගොවිතැනින් ක්‍රමයෙන් ඈත්වීමයි. “පරණ පරම්පරාවෙන්” පස් පරම්පරාවට දායාද වූ කුඹුර, ගොයම සහ හේන අද වන විට තරුණ අතින් ගිලිහී යමින් පවතී. රටක ආහාර සුරක්ෂිතතාව තීරණය වන ප්‍රධාන සාධකය කෘෂිකර්මාන්තය වන පසුබිමක, මෙම තත්ත්වය බරපතල අවධානයට ලක්විය යුත්තකි.

තරුණ පරපුර ගොවිතැනින් ඈත්වීමට හේතු මොනවාද?

මෙලෙස තරුණ පරපුර කෘෂිකර්මාන්තයෙන් ඉවත් වීමට සමාජීය මෙන්ම ආර්ථිකමය හේතු බලපා ඇත:

  • සමාජ පිළිගැනීම අඩුවීම: සමාජය තුළ ගොවිතැන “පහත්” හෝ මහත් පරිශ්‍රමයක් දැරිය යුතු අගය අඩු රැකියාවක් ලෙස වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කර තිබීම.
  • සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවේද හා අධික ශ්‍රමය: නවීන තාක්ෂණය භාවිත නොකර, දැඩි හිරු රශ්මිය යටතේ පැරණි ක්‍රමවලට පමණක් සීමා වී වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට තරුණ මනස අකමැති වීම.
  • ආදායම් අස්ථාවරභාවය: ස්වභාවික විපත්, පොහොර ප්‍රශ්න සහ වෙළඳපොළේ නිසි මිලක් නොලැබීම නිසා ගොවියා ණය උගුලක සිරවීම.
  • නගරබද රැකියා වෙත නැඹුරුව: පහසුකම් සහිත නගරවල කාර්යාල රැකියා හෝ වෙනත් ක්ෂේත්‍ර කරා යෑමට තරුණ පරපුර දැඩි ඇල්මක් දැක්වීම.

මෙය රටකට ඇති කරන බලපෑම

තරුණයන් කෘෂිකර්මාන්තයෙන් ඉවත් වීම යනු අනාගතයේදී රටක ආහාර අර්බුදයකට දොරටු විවර වීමකි. අද වගා කරන වැඩිහිටි ගොවි පරම්පරාව විශ්‍රාම යන විට, එම වගකීම භාර ගැනීමට තරුණ නියෝජනයක් නොමැති වීම ජාතික වශයෙන් බරපතල ගැටළුවකි.

විසඳුම: “ස්මාර්ට් කෘෂිකර්මාන්තය” කරා යමු!

මෙම අභියෝගයට විසඳුම වන්නේ සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන් ක්‍රම වෙනස් කර, නවීන තාක්ෂණය කෘෂිකර්මාන්තයට මුසු කිරීමයි.

  1. තාක්ෂණයේ පිහිට පැතීම: (Drone) තාක්ෂණයෙන් පොහොර යෙදීම, ස්මාර්ට් ජල සම්පාදන ක්‍රම (Smart Irrigation) සහ හරිතගාර (Greenhouse) තාක්ෂණය භාවිතයෙන් ශ්‍රමය අවම කර ඉහළ නිෂ්පාදනයක් ලබාගත හැක.
  2. කෘෂි ව්‍යවසායකත්වය (Agri-preneurship): ගොවිතැන හුදෙක් “පස් රැකියාවක්” ලෙස නොව, හොඳ ලාභ ලබන ව්‍යාපාරයක් (Business) ලෙස දකිමින් වටිනාකම් එකතු කළ නිෂ්පාදන (Value-added products) වෙළඳපොළට හඳුන්වා දීම.
  3. රජයේ සහාය සහ ඩිජිටල්කරණය: නව තරුණ ව්‍යවසායකයන් සඳහා ණය පහසුකම්, පුහුණු වැඩසටහන් සහ වෙළඳපොළ පහසුකම් සැපයීම.

අවසාන සටහන

ගොවිතැන යනු අතීතයේ අවසන් වූ කතාවක් නොව, අනාගතයේ රටේ ආර්ථිකය නංවන ප්‍රධාන බලවේගයයි. තරුණ පරපුරට අවශ්‍ය වන්නේ ගොවිතැනින් ඈත්වීම නොව, නවීන තාක්ෂණය සමඟ ගොවිතැනට අලුත් මුහුණුවරක් දීමයි.

අපේ රටේ අනාගත ආහාර සුරක්ෂිතතාව රැඳී ඇත්තේ තාක්ෂණය අතට ගත් නවීන තරුණ ගොවියාගේ දෑත් මතය!

2 Comments

  • fadila

    ඉතා හොඳ පණිවිඩයකි

    • shyama

      thank you

Leave a Reply

ඔබගේ ඊමේල් ලිපිනය ප්‍රසිද්ධ කරන්නේ නැත. අත්‍යාවශ්‍යයය ක්ෂේත්‍ර සලකුණු කොට ඇත *

අප අමතන්න

අපගේ ස්ථානය

Copyright © 2026 CP Agriculture | Powered by Pixalogy (PVT) Ltd.