දුරකථන

+94 81 238 8951
+94 81 238 8951
+94 81 238 8951

ඊමේල්

centprovag@gmail.com
info@agridept.cp.gov.lk

කාර්යාල ලිපිනය

තැ.පෙ. 64, සරසවි මාවත,
පේරාදෙණිය

- සම්බන්ධ තවත් ලිපි

නිවසේදී ම සාර්ථකව කාබනික පොහොර සාදා ගන්නේ කෙසේද ?

ගෙවතු වගාවට උනන්දු වන ඔබට ඔබේ වගාවන් සඳහා සරුසාර අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමටත්, රසායනික පොහොර සඳහා යන අධික පිරිවැය අවම කර ගැනීමටත් තිබෙන හොඳම විසඳුම වන්නේ කාබනික පොහොර (Organic Compost) භාවිතයයි. අපේම මුළුතැන්ගෙයින් සහ ගෙවත්තෙන් ඉවත් කරන අපද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් ඉතා පහසුවෙන් නිවසේදීම උසස් තත්ත්වයේ කොම්පෝස්ට් පොහොර සාදා ගන්නේ කෙසේදැයි මෙම ලිපියෙන් පියවරෙන් පියවර සොයා බලමු.

කොම්පෝස්ට් සෑදීමට අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය

  • සාර්ථක කොම්පෝස්ට් මිශ්‍රණයක් සෑදීමට කොළ පැහැති ද්‍රව්‍ය (නයිට්‍රජන් සහිත) සහ දුඹුරු පැහැති ද්‍රව්‍ය (කාබන් සහිත) යන වර්ග දෙකම නිසි අනුපාතයට (1:2) එකතු කරගත යුතුය.
  • ​කොළ පැහැති ද්‍රව්‍ය (Green Materials): මුළුතැන්ගෙයි එළවළු සහ පලතුරු කොටස්, තේ කොළ, කපන ලද අමු තණකොළ, නොපැසුණු කොළ ජාති.
  • ​දුඹුරු පැහැති ද්‍රව්‍ය (Brown Materials): වියළි කොළ, ලී කුඩු, පරණ පුවත්පත් හෝ කාඩ්බෝඩ් කැබලි, වියළි පිදුරු.
  • ​භාවිත නොකළ යුතු දේවල්: මස්/මාළු කොටස්, තෙල් සහ කිරි සහිත ආහාර, ප්ලාස්ටික්, රෝගී වූ ශාක කොටස්, සතුන්ගේ මළපහ.

කොම්පෝස්ට් සෑදීමේ පියවරෙන් පියවර ක්‍රියාවලිය

  • තැනක් හෝ බඳුනක් තෝරා ගැනීම:
  • ගෙවත්තේ ජලය රඳා නොපවතින, තරමක් සෙවණ සහිත ස්ථානයක් තෝරා ගන්න. නැතහොත් සිදුරු සහිත කොම්පෝස්ට් පීප්පයක් (Compost Bin) භාවිතා කළ හැක.
  • ​මුල් තට්ටුව සැකසීම (Base Layer):
  • කොම්පෝස්ට් බඳුනේ හෝ ස්ථානයේ අඩියට කුඩා ලී කැබලි හෝ වියළි අතු කැබලි තට්ටුවක් යොදන්න. එමගින් හොඳින් වාතය හුවමාරු වේ.
  • ​ද්‍රව්‍ය ස්ථර ලෙස එකතු කිරීම (Layering):
  • ​පළමුව දුඹුරු පැහැති ද්‍රව්‍ය (වියළි කොළ/ලී කුඩු) තට්ටුවක් දමන්න.
  • ​ඊට උඩින් කොළ පැහැති ද්‍රව්‍ය (එළවළු කොටස්) තට්ටුවක් දමන්න.
  • ​මෙසේ මාරුවෙන් මාරුවට ස්ථර වශයෙන් එකතු කරන්න.
  • ​තෙතමනය සහ වාතනය පාලනය කිරීම:
  • මිශ්‍රණය අධික ලෙස වේලී ඇත්නම් ලාවට වතුර ඉසින්න (තෙතමනය ස්පොන්ජ් එකක් මිරිකූ පසු ඇති තත්ත්වයට සමාන විය යුතුය). සතියකට වරක් හෝ දෙවරක් පස් කපන ගෑරප්පුවකින් මිශ්‍රණය පෙරළා වාතනය ලබා දෙන්න.

පොහොර සූදානම් බව හඳුනා ගැනීම:

සති 6-8 අතර කාලයකදී කොම්පෝස්ට් මිශ්‍රණය තද දුඹුරු හෝ කළු පැහැයට හැරී, සුවඳ පස් පස් ගඳක් හමයි නම් ඔබේ කොම්පෝස්ට් පොහොර භාවිතයට සූදානම්ය.

නිවසේදීම කොම්පෝස්ට් සෑදීමේ වාසි

  • පිරිවැය ඉතිරිය: වෙළඳපොළෙන් අධික මිලට පොහොර මිලදී ගැනීමට සිදු නොවේ.
  • ​පාරිසරික හිතකාමී බව: ගෘහස්ථ අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය වී පරිසර දූෂණය අවම වේ. ​සරුසාර අස්වැන්න: පසෙහි තෙතමනය රැඳෙන අතර ශාකවලට අවශ්‍ය පෝෂණය ස්වාභාවිකවම ලැබේ

ඔබත් අදම ඔබේ ගෙවත්තෙන් සහ මුළුතැන්ගෙයින් ඉවත් කරන අපද්‍රව්‍ය එකතු කර සරුසාර වගාවකට මුලපුරන්න!

දේශගුණික සුහුරු කෘෂිකර්මාන්තය

දේශගුණික වෙනස්වීම් හමුවේ ගෝලීය ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම සඳහා හඳුන්වා දී ඇති නව්‍ය ප්‍රවේශයක් ලෙස දේශගුණ සහුරු කෘෂිකර්මාන්තය (Climate-Smart Agriculture – CSA) හඳුන්වා දිය හැකිය. සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රමවේදයන් දේශගුණික විපර්යාසයන්ට (අධික වර්ෂාව, නියඟය, උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම) ඔරොත්තු දීමට අපොහොසත් වන පසුබිමක, මෙම සංකල්පය තිරසාර කෘෂිකර්මාන්තයක් සඳහා මග පාදයි.

දේශගුණ සහුරු කෘෂිකර්මාන්තයේ ප්‍රධාන අරමුණු (කුළුණු 3)

  1. නිෂ්පාදනය සහ ආදායම තිරසාර ලෙස ඉහළ නැංවීම: පරිසරයට හානි නොවන පරිදි අස්වැන්න වැඩි කරමින් ගොවියාගේ ආර්ථික මට්ටම ඉහළ නැංවීම.
  2. දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (Resilience): නියඟය, ගංවතුර, පලිබෝධ හානි වැනි දේශගුණික අවදානම් වලට මුහුණ දිය හැකි ලෙස වගා පද්ධති සැකසීම.
  3. හරිතාගාර වායු විමෝචනය අවම කිරීම: කෘෂිකර්මාන්තයෙන් වායුගෝලයට මුදාහැරෙන හරිතාගාර වායු (මීතේන්, නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් ආදිය) අවම කිරීම හෝ නැවත පසට කාබන් අල්ලා ගැනීම.

ප්‍රධාන ක්‍රමවේද සහ තාක්ෂණයන්

  • දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දෙන බෝග වර්ග: නියඟයට, ලවණතාවට හෝ ගංවතුරට ඔරොත්තු දෙන වැඩි දියුණු කළ බෝග ප්‍රභේද භාවිතය.
  • කාර්යක්ෂම ජල කළමනාකරණය: බිංදු සම්ප්‍රදානය (Drip irrigation), ඉසින සම්ප්‍රදානය (Sprinkler irrigation) සහ වැසි ජල අස්වැන්න නෙලීම මගින් ජලය අපතේ යාම අවම කිරීම.
  • පස් හා පෝෂක කළමනාකරණය: කාබනික පොහොර භාවිතය, පස නොසෑරීම (Zero/Minimum tillage) සහ ආවරණ බෝග (Cover crops) මගින් පසේ තෙතමනය හා කාබන් ප්‍රමාණය රැකගැනීම.
  • කෘෂි වන වගාව (Agroforestry): වගා බිම් තුළ බහු වාර්ෂික ගස් වගා කිරීම මගින් පස සෝදා පාළුව වැළැක්වීම සහ කාබන් ගබඩා කිරීම.
  • තොරතුරු තාක්ෂණය සහ කාලගුණ අනාවැකි: කාලගුණ අනාවැකි පූර්වයෙන් ලබාගෙන වගා කටයුතු සැලසුම් කිරීම.

ශ්‍රී ලංකාව වැනි කෘෂිකාර්මික රටකට දේශගුණික වෙනස්වීම්වලින් සිදුවන බලපෑම අතිමහත්ය. එම නිසා, දේශීය පාරම්පරික දැනුම සහ නූතන තාක්ෂණය මුසු කරමින් දේශගුණ සහුරු කෘෂිකාර්මික ක්‍රමවේදයන් වෙත යොමුවීම අනාගත ආහාර සුරක්ෂිතතාව උදෙසා අත්‍යවශ්‍ය පියවරකි.

ආරක්ෂිතව පළිබෝධනාශක භාවිතය – ගොවියාගේ වගකීම

පළිබෝධනාශක නිසි ලෙස භාවිත කිරීමෙන් බෝගවලට හානි කරන කෘමි පළිබෝධ හා රෝග පාලනය කර හොඳ අස්වැන්නක් ලබාගත හැකිය. එහෙත් වැරදි මාත්‍රාව, වැරදි ක්‍රමය හෝ ආරක්ෂිත උපකරණ නොමැතිව භාවිත කිරීම ගොවියාට, පාරිභෝගිකයාට සහ පරිසරයට අවදානමක් ඇති කළ හැකිය

භාවිතයට පෙර

පළිබෝධනාශක යෙදීමට පෙර බෝගයේ ඇති පළිබෝධය හෝ රෝගය නිවැරදිව හඳුනාගත යුතුය. හැකි සෑම අවස්ථාවකම ඒකාබද්ධ පළිබෝධ කළමනාකරණය (IPM) භාවිත කර, පළිබෝධනාශක අවශ්‍ය අවස්ථාවක පමණක් යොදාගැනීම වඩාත් සුදුසුය.

භාවිත කරන නිෂ්පාදනයේ ලේබලයේ සඳහන් බෝගය, පළිබෝධය, මාත්‍රාව, යෙදිය යුතු කාලය සහ අස්වනු නෙළීමට පෙර කාලය (PHI) අනිවාර්යයෙන්ම පරීක්ෂා කළ යුතුය. ශ්‍රී ලංකාවේ නිල වශයෙන් ලියාපදිංචි නිෂ්පාදන පමණක් භාවිත කිරීම වැදගත්ය.

යෙදීමේදී ආරක්ෂාව

පළිබෝධනාශක මිශ්‍ර කිරීමේදී සහ ඉසීමේදී අත්වැසුම්, දිගු ඇඳුම්, ආරක්ෂිත පාවහන්, ඇස් ආරක්ෂක සහ නිසි ආරක්ෂිත මුහුණු ආවරණයක් භාවිත කළ යුතුය. සුළං වැඩි අවස්ථාවල ඉසීමෙන් වැළකී, පළිබෝධනාශක ශරීරයට, ඇස්වලට හෝ ආහාරයට සම්බන්ධ වීම වැළැක්විය යුතුය.

ලේබලයේ සඳහන් ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි මාත්‍රාවක් භාවිත කිරීමෙන් වැඩි ප්‍රතිඵලයක් ලැබෙන්නේ නැත. එමඟින් වියදම, පරිසර දූෂණය සහ ආහාරවල අවශේෂ අවදානම වැඩි විය හැකිය.

භාවිතයෙන් පසු

ඉසීම අවසන් වූ පසු අත් සහ ශරීරය සබන් හා ජලයෙන් හොඳින් සෝදා ඇඳුම් වෙනම පිරිසිදු කළ යුතුය. පළිබෝධනාශක බහාලුම් ආහාර හෝ ජලය ගබඩා කිරීමට කිසිසේත් භාවිත නොකළ යුතුය. ඒවා ලේබලයේ/අදාළ නිල උපදෙස් අනුව ආරක්ෂිතව බැහැර කළ යුතුය.

පාරිභෝගිකයාගේ ආරක්ෂාව

අස්වනු නෙළීමට පෙර ලේබලයේ සඳහන් පෙර අස්වනු කාලය සම්පූර්ණයෙන්ම ගතවීමට ඉඩ දීම අත්‍යවශ්‍යය. එමඟින් ආහාරවල පළිබෝධනාශක අවශේෂ අවදානම අවම කළ හැකිය.

මතක තබාගන්න:

“නිවැරදි පළිබෝධනාශකය – නිවැරදි මාත්‍රාව – නිවැරදි වේලාව – නිවැරදි ආරක්ෂාව” යනු සුරක්ෂිත හා තිරසර වගාවක මූලික පියවරයි.

ආරක්ෂිත පළිබෝධනාශක භාවිතය යනු ගොවියාගේ සෞඛ්‍යය පමණක් නොව, පාරිභෝගිකයාගේ සෞඛ්‍යය, පරිසරය සහ අනාගත කෘෂිකර්මාන්තය ආරක්ෂා කිරීමකි.

2026 යල සහ 2026/27 මහ කන්නයේ ශ්‍රී ලංකා කෘෂි කර්මාන්තයට එල් නිනෝ බලපෑම

ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තය වර්ෂාපතනය හා වාරි ජලය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින බැවින්, එල් නිනෝ (El Niño) වැනි විශාල පරිමාණ දේශගුණික සංසිද්ධි කන්න සැලසුම් කිරීමේදී විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතු කරුණකි. 2026 වසරේදී එල් නිනෝ තත්ත්වය වර්ධනය වෙමින් පවතින අතර, ශ්‍රී ලංකාව තුළ දැනටමත් උණුසුම් හා වියළි තත්ත්වයන්ගේ බලපෑම් කෘෂිකර්මාන්තයට දැනෙමින් පවතී. ශ්‍රී ලංකා කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අනාවැකි අනුව 2026 ජුනි–අගෝස්තු කාලයේ එල් නිනෝ වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව ඉහළ ගොස් ඇති අතර එය 2026 අවසානය දක්වා පැවතිය හැකි බව පෙන්වා දී ඇත. (Meteo Lanka)

🌾 2026 යල කන්නයට ඇති බලපෑම

2026 යල කන්නයේ ප්‍රධාන අභියෝගය වී ඇත්තේ ජල හිඟය සහ අධික උෂ්ණත්වය ය. විශේෂයෙන් වියළි කලාපයේ ප්‍රදේශ කිහිපයක වැසි අඩුවීම හේතුවෙන් වැව්, ළිං සහ අනෙකුත් ජල මූලාශ්‍රවල ජල මට්ටම් පහත වැටී ඇත. ඇතැම් ප්‍රදේශවල වගාවන් පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය ජලය සපයා ගැනීම ගොවීන්ට දැඩි ගැටලුවක් වී තිබේ. (Reuters)

එබැවින් යල කන්නයේදී,

  • ජලය අඩුවෙන් අවශ්‍ය වන බෝග තෝරා ගැනීම,
  • කෙටි කාලීන ප්‍රභේද භාවිතය,
  • වගා ප්‍රමාණය ජල ධාරිතාව අනුව තීරණය කිරීම,
  • වාරි ජලය කාර්යක්ෂමව කළමනාකරණය කිරීම,
  • වසුන් භාවිතයෙන් පසෙහි තෙතමනය රැක ගැනීම,
  • බිංදු හා විසිරි ජල සම්පාදන ක්‍රම භාවිතය

වැනි ක්‍රියාමාර්ග වැදගත් වේ.

විශේෂයෙන් ජලය සීමිත ප්‍රදේශවල වී වගාවට පමණක් සීමා නොවී බඩඉරිඟු, මුං, කව්පි සහ කුරක්කන් වැනි අඩු ජල අවශ්‍යතාවක් ඇති ක්ෂේත්‍ර බෝග වෙත යොමු වීම වැදගත් විකල්පයකි. (CounterPoint)

🌧️ 2026/27 මහ කන්නයේ වෙනස්ම තත්ත්වයක්

2026/27 මහ කන්නය යල කන්නයට වඩා වෙනස් අභියෝගයක් ඉදිරිපත් කළ හැකිය. දැනට පවතින අනාවැකි අනුව 2026 ඔක්තෝබර්–දෙසැම්බර් කාලයේ එල් නිනෝ තත්ත්වය ඉතා ප්‍රබල වීමට ඉඩ ඇති අතර, ඔක්තෝබර් සහ නොවැම්බර් මාසවල සාමාන්‍යයට වඩා වැඩි වර්ෂාපතනයක් ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතී. (Meteo Lanka)

එබැවින් මහ කන්නයේ ගොවීන්ට එකවර ජල හිඟය සහ අධික වර්ෂාව යන දෙකටම සූදානම් වීමට සිදුවිය හැකිය.

🌱 වගාව ආරම්භ කිරීමේදී සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු

අධික වර්ෂාව ප්‍රමාද වී පැමිණීම හෝ වගාව ආරම්භ කිරීම ප්‍රමාද වීම නිසා වගාවට හානි විය හැකිය. එබැවින් හැකි ඉක්මනින් බිම් සකස් කර නියමිත කාලය තුළ වගා කිරීම වැදගත් වේ. 2026/27 මහ කන්නයේ වී වගාව සඳහා ඔක්තෝබර් 15–25 අතර බීජ වැපිරීම සලකා බලන ලෙස වාර්තා වී ඇති අතර, එමඟින් නොවැම්බර් මාසයේ ඇතිවිය හැකි අධික වර්ෂාවට පෙර පැළෑටි යම් වර්ධනයකට පැමිණීමට හැකි වේ. (CounterPoint)

🌧️ අධික වර්ෂාවෙන් ඇතිවිය හැකි ගැටලු

මහ කන්නයේ අධික වර්ෂාව ඇති වුවහොත්,

  • වගාබිම් ජලයෙන් යටවීම,
  • බීජ හා පැළ විනාශ වීම,
  • පසෙහි පෝෂක සේදී යාම,
  • රෝග හා පළිබෝධ ව්‍යාප්තිය වැඩිවීම,
  • අස්වනු නෙළීම හා ප්‍රවාහනයේ ගැටලු,
  • වාරි පද්ධති හා කෘෂි මාර්ගවලට හානි

වැනි තත්ත්වයන් ඇති විය හැකිය.

ඒ නිසා ජලය බැස යාමේ මාර්ග පිරිසිදු කිරීම, ඇළ මාර්ග හා පිටවාන පද්ධති නඩත්තු කිරීම සහ වගාබිම්වල ජලාපවහනය වැඩිදියුණු කිරීම මහ කන්නයට පෙර සිදු කළ යුතුය. ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික අංශයද මහ කන්නයට පෙර සුළු වාරිමාර්ග පද්ධති නඩත්තු කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත. (The Sunday Times)

☀️ 2027 මුල් මාස සඳහා පෙර සූදානම

මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ මහ කන්නයේ අධික වර්ෂාවෙන් පසුව නැවත 2027 ජනවාරි–මාර්තු කාලයේ උණුසුම් හා වියළි තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ අවදානමයි. එබැවින් මහ කන්නයේදී ලැබෙන ජලය හැකිතාක් කාර්යක්ෂමව භාවිතා කිරීම සහ ජලාශවල ජලය සංරක්ෂණය කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. (CounterPoint)

👨‍🌾 ගොවියාට වැදගත් පණිවිඩය

එල් නිනෝ තත්ත්වය යනු “වැසි නැතිවීම” පමණක් නොවේ. එය ඇතැම් කාලවල වියළි තත්ත්වයන් ඇති කරන අතර තවත් කාලවල අධික වර්ෂාව හා ගංවතුර අවදානම වැඩි කළ හැකි දේශගුණික රටා වෙනස්වීමකි. ශ්‍රී ලංකාවේ වර්ෂාපතන ප්‍රතිචාරය ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් විය හැකි බැවින්, සියලුම ප්‍රදේශ සඳහා එකම වගා සැලැස්මක් භාවිතා කිරීම සුදුසු නොවේ. (Meteo Lanka)

ඒ අනුව 2026 යල කන්නයේදී ජල සංරක්ෂණය, 2026/27 මහ කන්නයේදී නිසි වේලාවට වගා කිරීම හා අධික වර්ෂාවට සූදානම් වීම, සහ 2027 මුල් මාස සඳහා ජලය ඉතිරි කර ගැනීම යන කරුණු තුන කෙරෙහි ගොවීන් විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතුය.

🌾 අවසාන වශයෙන්

“දේශගුණය අපට පාලනය කළ නොහැකි නමුත්, දේශගුණික අවදානමට අපගේ වගාව සූදානම් කළ හැකිය.”

2026 යල සහ 2026/27 මහ කන්නය සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා කාලගුණ අනාවැකි නිරන්තරයෙන් අධීක්ෂණය කිරීම, ප්‍රදේශයට ගැළපෙන බෝග හා ප්‍රභේද තෝරා ගැනීම, ජලය කාර්යක්ෂමව භාවිතා කිරීම සහ වගා කාලසටහන නිවැරදිව සැලසුම් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව ද මාසිකව නිකුත් කරන යාවත්කාලීන සෘතුමය අනාවැකි සහ නිල අනතුරු ඇඟවීම් අනුගමනය කරන ලෙස අවධාරණය කරයි. (Meteo Lanka)

සැලසුම් කළ ගොවිතැනක් – දේශගුණික අවදානමට ඔරොත්තු දෙන කෘෂිකර්මාන්තයක් – සුරක්ෂිත ආහාර අනාගතයක්.

Leave a Reply

ඔබගේ ඊමේල් ලිපිනය ප්‍රසිද්ධ කරන්නේ නැත. අත්‍යාවශ්‍යයය ක්ෂේත්‍ර සලකුණු කොට ඇත *

අප අමතන්න

අපගේ ස්ථානය

Copyright © 2026 CP Agriculture | Powered by Pixalogy (PVT) Ltd.