දේශගුණික වෙනස්වීම් හමුවේ ගෝලීය ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම සඳහා හඳුන්වා දී ඇති නව්ය ප්රවේශයක් ලෙස දේශගුණ සහුරු කෘෂිකර්මාන්තය (Climate-Smart Agriculture – CSA) හඳුන්වා දිය හැකිය. සාම්ප්රදායික කෘෂිකාර්මික ක්රමවේදයන් දේශගුණික විපර්යාසයන්ට (අධික වර්ෂාව, නියඟය, උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම) ඔරොත්තු දීමට අපොහොසත් වන පසුබිමක, මෙම සංකල්පය තිරසාර කෘෂිකර්මාන්තයක් සඳහා මග පාදයි.
දේශගුණ සහුරු කෘෂිකර්මාන්තයේ ප්රධාන අරමුණු (කුළුණු 3)
- නිෂ්පාදනය සහ ආදායම තිරසාර ලෙස ඉහළ නැංවීම: පරිසරයට හානි නොවන පරිදි අස්වැන්න වැඩි කරමින් ගොවියාගේ ආර්ථික මට්ටම ඉහළ නැංවීම.
- දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (Resilience): නියඟය, ගංවතුර, පලිබෝධ හානි වැනි දේශගුණික අවදානම් වලට මුහුණ දිය හැකි ලෙස වගා පද්ධති සැකසීම.
- හරිතාගාර වායු විමෝචනය අවම කිරීම: කෘෂිකර්මාන්තයෙන් වායුගෝලයට මුදාහැරෙන හරිතාගාර වායු (මීතේන්, නයිට්රස් ඔක්සයිඩ් ආදිය) අවම කිරීම හෝ නැවත පසට කාබන් අල්ලා ගැනීම.
ප්රධාන ක්රමවේද සහ තාක්ෂණයන්
- දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දෙන බෝග වර්ග: නියඟයට, ලවණතාවට හෝ ගංවතුරට ඔරොත්තු දෙන වැඩි දියුණු කළ බෝග ප්රභේද භාවිතය.
- කාර්යක්ෂම ජල කළමනාකරණය: බිංදු සම්ප්රදානය (Drip irrigation), ඉසින සම්ප්රදානය (Sprinkler irrigation) සහ වැසි ජල අස්වැන්න නෙලීම මගින් ජලය අපතේ යාම අවම කිරීම.
- පස් හා පෝෂක කළමනාකරණය: කාබනික පොහොර භාවිතය, පස නොසෑරීම (Zero/Minimum tillage) සහ ආවරණ බෝග (Cover crops) මගින් පසේ තෙතමනය හා කාබන් ප්රමාණය රැකගැනීම.
- කෘෂි වන වගාව (Agroforestry): වගා බිම් තුළ බහු වාර්ෂික ගස් වගා කිරීම මගින් පස සෝදා පාළුව වැළැක්වීම සහ කාබන් ගබඩා කිරීම.
- තොරතුරු තාක්ෂණය සහ කාලගුණ අනාවැකි: කාලගුණ අනාවැකි පූර්වයෙන් ලබාගෙන වගා කටයුතු සැලසුම් කිරීම.
ශ්රී ලංකාව වැනි කෘෂිකාර්මික රටකට දේශගුණික වෙනස්වීම්වලින් සිදුවන බලපෑම අතිමහත්ය. එම නිසා, දේශීය පාරම්පරික දැනුම සහ නූතන තාක්ෂණය මුසු කරමින් දේශගුණ සහුරු කෘෂිකාර්මික ක්රමවේදයන් වෙත යොමුවීම අනාගත ආහාර සුරක්ෂිතතාව උදෙසා අත්යවශ්ය පියවරකි.
ශ්රී ලංකාව වැනි කෘෂිකාර්මික රටකට දේශගුණික වෙනස්වීම්වලින් සිදුවන බලපෑම අතිමහත්ය. එම නිසා, දේශීය පාරම්පරික දැනුම සහ නූතන තාක්ෂණය මුසු කරමින් දේශගුණ සහුරු කෘෂිකාර්මික ක්රමවේදයන් වෙත යොමුවීම අනාගත ආහාර සුරක්ෂිතතාව උදෙසා අත්යවශ්ය පියවරකි.

